Waar Ede in 2040 wil staan
In 2040 is Ede de plek in Foodvalley waar ideeën voor gezond en duurzaam voedsel uitgroeien tot bedrijven. Vakmensen, ondernemers en bezoekers vinden er ruimte om te werken, te leren en de Veluwe te beleven. Zo groeit de welvaart van alle Edenaren mee.
Richtsnoer uit de Omgevingsvisie. De visie onderzoekt hoe Ede daar tot 2040 mee omgaat.
Circulaire economie Impact ondernemen Food
Werk en inkomen, kennis en innovatie, leefomgeving en samenleving. Elke pijler draagt aan minstens twee bij.
Ruimte voor groeiende foodbedrijven
Ede wordt de opschaalplek van Foodvalley. Start-ups uit Wageningen groeien hier door tot scale-up en productiebedrijf, rond het World Food Center, de NIZO Campus en het Stationskwartier.
Werk voor vakmensen
Maak, bouw, logistiek en installatie blijven veel banen leveren, ook voor praktisch opgeleiden. Ede vernieuwt, verdicht en verduurzaamt de werklocaties en investeert met het onderwijs in technisch talent.
Een complete stad met dorpen en Veluwe
Het centrum, de ondernemende dorpen en de Veluwe trekken talent en bezoekers. Recreatie groeit alleen waar de natuur dat toelaat.
Een brede economie met een stevige maakbasis
Ede heeft verhoudingsgewijs veel bedrijven in nijverheid en landbouw, en minder in zakelijke dienstverlening. Meer inwoners werken dan gemiddeld in Nederland. Het foodcluster rond het World Food Center groeit, en de winkelleegstand in het centrum van Ede is sinds 2020 gehalveerd.
De balk toont het aandeel van elke sector in alle vestigingen in Ede, de streep het aandeel in Nederland. Beweeg over een balk voor de aantallen.
Bron: CBS, Kerncijfers wijken en buurten 2024 en 2025; CBS, Banen van werknemers in december (2025 voorlopig); IBIS-bedrijventerreinen 2024; gemeente Ede, voortgangsmemo Actieplan Economie 2025. CBS rondt de aantallen af op vijftallen.
Waar de economie van Ede zit
Elke stip is een bedrijf met twee of meer werknemers, gekleurd naar sector. Hoe groter de stip, hoe meer werknemers. Filter op sector, grootte en ligging. De grafieken onder de kaart rekenen mee.
Bron: KvK, 2026; geregistreerde bedrijven met twee of meer werknemers. Food is de voedingsindustrie, de groothandel in voedingsmiddelen en bedrijven met agrifood als activiteit. IBIS-bedrijventerreinen 2024.
Sterk profiel, schaarse ruimte
De SWOT vat de analyse van de Edese en regionale economie samen. Kies een pijler om te zien welke punten daarvoor tellen.
VoorbeeldDe SWOT is illustratief.
Opschalen in food, met een sterke maakindustrie
Ede kiest voor een combinatie van twee ontwikkelrichtingen. Twee andere richtingen vullen die koers aan, zodat de visie het hele bedrijfsleven aanspreekt: klein en groot, in de stad en in de dorpen.
Opschaalstad van Foodvalley
Ede is de plek waar foodbedrijven doorgroeien: scale-ups, proeffabrieken en internationale bedrijven rond WFC, NIZO en Stationskwartier.
Circulair maakhart van de Vallei
Ede kiest voor zijn maakbedrijven, met vernieuwde werklocaties, circulaire productie, techniektalent en gedeelde energie.
Complete stad aan de Veluwe
Kantoren bij het station, een centrum met horeca en cultuur, en de Veluwe trekken talent naar Ede.
Ondernemend in alle kernen
Ruimte voor starters en mkb in stad en dorpen, impact ondernemen en werk in het landelijk gebied.
- Onderscheidend in de regio. Alleen Ede heeft WFC, NIZO en een IC-station naast Wageningen Campus. Hier kunnen start-ups opschalen.
- Werk voor iedereen. Maakindustrie, bouw en logistiek bieden banen op alle opleidingsniveaus. Foodbedrijven die opschalen, hebben juist die vakmensen nodig.
- Brede welvaart. De koers sluit aan op de speerpunten food en circulaire economie en op de opgave om bij elke extra woning een extra baan te maken.
- Realistisch. De koers sluit aan op wat er al is: het Food Innovation District, de NIZO Campus, Kievitsmeent 2 en de vernieuwing van Frankeneng.
Start-ups ontstaan in Wageningen, groeien door in Ede en gaan produceren op de bedrijventerreinen in de regio. Ede neemt de regie over die middelste stap en nodigt de regiogemeenten uit om samen te werken.
VoorbeeldDe koers is illustratief.
De visie is er voor het hele bedrijfsleven
De hoofdrichting maakt keuzes, maar sluit niemand uit. Per pijler staan hier de feiten, de ambitie voor 2040 en de opgaven met de partners die aan zet zijn.
Van idee in Wageningen naar bedrijf in Ede
Groeiende foodbedrijven vinden in Ede proeffabrieken, kantoren, talent en andere foodbedrijven om mee samen te werken.
Waar staan we
Ambitie 2040
- Ede is de plek waar foodbedrijven de stap van start-up naar scale-up zetten.
- De NIZO Campus en de Bio Fermentation Factory bieden proeffabrieken voor opschaling.
- In het Food Innovation District wonen, werken, leren en ontspannen mensen.
- Ede is internationaal bekend als foodlocatie, onder meer via FoodX en StartLife.
Opgaven en partners
Ruimte voor vakmanschap
Maak, bouw, logistiek en installatie zorgen voor veel banen, ook voor praktisch opgeleiden. Zij hebben werklocaties nodig die bij de tijd zijn en genoeg stroom hebben.
Waar staan we
Ambitie 2040
- Eerst bestaande terreinen vernieuwen, verdichten en vergroenen, dan pas nieuwe ruimte.
- Blijvend ruimte voor bedrijven in hogere milieucategorieën en voor circulaire bedrijven.
- Op elk groot terrein een ondernemersvereniging met parkmanagement.
- Ondernemers wekken samen energie op en delen die, zodat netcongestie groei niet tegenhoudt.
Opgaven en partners
Meer bezoekers voor de Veluwe, zonder schade aan de natuur
De Veluwe trekt bezoekers en maakt Ede aantrekkelijk om te wonen en te werken. Daarvoor spreidt Ede de bezoekers, vernieuwt het de vakantieparken en voegt het recreatie toe in de groeiende stad.
Waar staan we
Ambitie 2040
- Bezoekers verdelen over stad, landgoederen, dorpen en landelijk gebied.
- Vakantieparken zijn goed onderhouden en duurzaam, of krijgen een andere functie.
- Nieuwe wijken naast de Veluwe krijgen eigen recreatieruimte in en om de stad.
- Agrariërs kunnen hun bedrijf verbreden met recreatie.
Opgaven en partners
Centra om te winkelen en elkaar te ontmoeten
Het centrum van Ede is de afgelopen jaren flink opgeknapt. Een compact centrum met horeca en cultuur trekt bewoners, bezoekers en talent. De dorpscentra houden winkels en voorzieningen dichtbij.
Waar staan we
Ambitie 2040
- Ede Centrum is compact, met horeca, cultuur en evenementen.
- Centrum en Stationskwartier zijn goed met elkaar verbonden.
- Dorpscentra houden de dagelijkse voorzieningen dichtbij, in Otterlo en Harskamp samen met het toerisme.
- Inwoners kopen lokaal, gestimuleerd door Hart voor Lokaal.
Opgaven en partners
Ruimte voor starters en nieuwe landbouw
In het landelijk gebied werken honderden ondernemers in metaal, bouw en recreatie. De veranderingen in de landbouw bieden ruimte voor nieuwe bedrijvigheid, binnen de grenzen van stikstof en natuur.
Waar staan we
Ambitie 2040
- Starters en groeiend mkb vinden ruimte in en rond de dorpen.
- Vrijkomende agrarische gebouwen krijgen mogelijk een nieuwe economische functie.
- Het landelijk gebied is proeftuin voor toekomstbestendige landbouw, samen met de WUR.
- Ondernemers in de dorpen dragen bij aan leefbaarheid via impact ondernemen.
Opgaven en partners
VoorbeeldAmbities en opgaven zijn illustratief.
Vijf voorwaarden, vijf pijlers
Alle pijlers hebben hetzelfde vestigingsklimaat nodig. De matrix laat zien waar de opgave het grootst is. Klik op een voorwaarde voor de ambitie.
Werklocaties, centra en sleutelprojecten
Klik op een sleutelproject of bedrijventerrein voor de rol in de visie. Wageningen Campus ligt net buiten de gemeente en hoort bij hetzelfde ecosysteem.
Bron: IBIS-bedrijventerreinen 2024, KvK, 2026 (aantal bedrijven per terrein), Locatus-winkelgebieden, BRT-achtergrondkaart (Kadaster). Ligging van sleutelprojecten bij benadering. Rollen in de visie zijn illustratief.
De visie in de woorden van ondernemers
Edese ondernemers vertellen wat de koers voor hen betekent.
"Het product bedachten we in Wageningen. In Ede vonden we een proeffabriek en andere ondernemers om mee op te schalen."
"Monteurs zijn moeilijk te vinden en het stroomnet zit vol. Samen met de buren op het terrein lossen we meer op dan ieder voor zich."
"Gasten komen voor de Veluwe. Als ze ook het dorp en de boerderijwinkel ontdekken, verdient iedereen eraan."
VoorbeeldDeze verhalen zijn verzonnen en dienen alleen om de vorm te laten zien.
De visie sluit aan op lokaal en regionaal beleid
De koers van Regio Foodvalley is een belangrijke leidraad voor Ede. Klik op een document om te zien wat het betekent voor de visie.
Omgevingsvisie Ede
De ruimtelijke keuzes uit deze visie krijgen een plek in de Omgevingsvisie, onder meer voor werklocaties en het Stationskwartier.
Actieplan Economie
Het nieuwe actieplan vertaalt de opgaven in concrete acties, rollen en budget voor de komende collegeperiode.
Regio Foodvalley
Ede brengt de visie in bij de Strategische Agenda Foodvalley, het nieuwe RPW en de Visie Ruimte voor Economie 2040.